فرض کنید فقط برای سه روز یک سایت آزمایشی لازم دارید، یا می‌خواهید قبل از خرید هاست سالانه، سرعت یک سرویس را واقعاً تست کنید. خرید هاست ماهانه یا سالانه برای این کارها یعنی پرداخت برای روزهایی که استفاده نمی‌کنید. هاست ساعتی برای همین ساخته شده است: فقط به اندازه‌ی ساعت‌هایی که سرویس روشن است، پول می‌دهید. در این مقاله توضیح می‌دهیم هاست ساعتی چیست، صورت‌حسابش چطور محاسبه می‌شود، با چند مثال عددی هزینه‌ی واقعی را حساب می‌کنیم و نشان می‌دهیم از چه نقطه‌ای به بعد هاست ماهانه به‌صرفه‌تر است.
هاست ساعتی چیست؟
از نظر فنی، این سرویس همان هاست اشتراکی است (با کنترل پنل، ایمیل، پایگاه داده و SSL)، با این تفاوت که به‌جای پرداخت یک‌جای ماهانه یا سالانه، هزینه به ازای هر ساعت استفاده محاسبه می‌شود. ایده‌ی آن از دنیای رایانش ابری آمده است. مؤسسه‌ی ملی استاندارد و فناوری آمریکا (NIST) در تعریف رسمی رایانش ابری (SP 800-145)، «خدمت سنجش‌شده» (Measured Service) را یکی از پنج ویژگی اصلی سرویس ابری می‌داند؛ یعنی مصرف منابع اندازه‌گیری و شفاف گزارش می‌شود و مبنای پرداخت قرار می‌گیرد. این مدل همین منطق را به هاست اشتراکی آورده است.
اگر با مفهوم هاست و سرور آشنا نیستید، پیش از ادامه مقاله‌ی سرور چیست و چه انواعی دارد را ببینید.
صورت‌حساب هاست ساعتی چطور محاسبه می‌شود؟
در سرویس ساعتی آریا گستران، کیف پول حساب کاربری‌تان را شارژ می‌کنید و به ازای هر ساعتی که سرویس روشن است، هزینه‌ی همان ساعت از کیف پول کسر می‌شود. وقتی سرویس را غیرفعال کنید، هزینه‌ی دیگری کسر نمی‌شود. تحویل هم خودکار است و اطلاعات ورود به کنترل پنل دایرکت‌ادمین بلافاصله پس از فعال‌سازی در پنل شما نمایش داده می‌شود.
فرمول ساده است:
هزینه‌ی کل = قیمت هر ساعت × تعداد ساعت‌های روشن بودن سرویس
همه‌ی ارائه‌دهندگان سرویس ساعتی یک‌جور حساب نمی‌کنند. برای نمونه، طبق مستندات صورت‌حساب Hetzner Cloud، این شرکت مصرف هر سرور را به ساعت کامل گرد می‌کند، صورت‌حساب ماهانه را به سقف قیمت ماهانه محدود می‌کند و سرور خاموش را هم تا زمانی که حذف نشده، محاسبه می‌کند. پس پیش از انتخاب هر سرویس ساعتی، این سه سؤال را بپرسید: واحد گردکردن چیست؟ سقف ماهانه دارد یا نه؟ خاموش یا غیرفعال کردن سرویس، شمارش را متوقف می‌کند یا فقط حذف آن؟
قیمت هاست ساعتی و ماهانه‌ی آریا گستران
جدول زیر قیمت پایه‌ی هر دسته را در دو حالت ساعتی و ماهانه نشان می‌دهد (قیمت‌ها به تومان و مربوط به پلن پایه است):
نوع هاست | قیمت هر ساعت | قیمت ماهانه | نقطه‌ی سربه‌سر (ساعت در ماه) |
|---|---|---|---|
هاست لینوکس | ۲۸۰ | ۱۹۹٬۰۰۰ | حدود ۷۱۱ |
هاست وردپرس | ۳۲۰ | ۲۲۹٬۰۰۰ | حدود ۷۱۶ |
هاست ووکامرس | ۱٬۳۸۰ | ۹۹۰٬۰۰۰ | حدود ۷۱۷ |
هاست لاراول | ۴۹۰ | ۳۴۹٬۰۰۰ | حدود ۷۱۲ |
هاست پایتون و نود جی‌اس | ۴۲۰ | ۲۹۹٬۰۰۰ | حدود ۷۱۲ |
نقطه‌ی سربه‌سر از تقسیم قیمت ماهانه بر قیمت ساعتی به دست آمده است. همه‌ی این پلن‌ها هم با لوکیشن ایران و هم آلمان ارائه می‌شوند. قیمت‌ها ممکن است تغییر کند؛ نرخ روز را در صفحه‌ی هاست ساعتی ببینید.
مثال عددی: هزینه‌ی واقعی در چند سناریو
با قیمت هاست لینوکس (۲۸۰ تومان در ساعت) و هاست وردپرس (۳۲۰ تومان در ساعت)، هزینه‌ی چند سناریوی رایج این است:
سناریو | ساعت استفاده | هاست لینوکس ساعتی | هاست وردپرس ساعتی |
|---|---|---|---|
تست سرعت یا نصب آزمایشی در یک روز کاری | ۸ | ۲٬۲۴۰ | ۲٬۵۶۰ |
محیط استیجینگ سه‌روزه برای تست افزونه یا قالب | ۷۲ | ۲۰٬۱۶۰ | ۲۳٬۰۴۰ |
صفحه‌ی فرود کمپین دوهفته‌ای | ۳۳۶ | ۹۴٬۰۸۰ | ۱۰۷٬۵۲۰ |
پروژه‌ی ۲۰ روزه | ۴۸۰ | ۱۳۴٬۴۰۰ | ۱۵۳٬۶۰۰ |
کل یک ماه ۳۰ روزه، شبانه‌روزی | ۷۲۰ | ۲۰۱٬۶۰۰ | ۲۳۰٬۴۰۰ |
همان‌طور که می‌بینید، تست هشت‌ساعته کمتر از سه هزار تومان و استیجینگ سه‌روزه حدود بیست هزار تومان هزینه دارد، در حالی که خرید ماهانه‌ی همان هاست ۱۹۹ هزار تومان است. اما اگر سرویس کل ماه روشن بماند، هزینه‌ی ساعتی (۲۰۱٬۶۰۰ تومان) کمی از قیمت ماهانه (۱۹۹٬۰۰۰ تومان) بیشتر می‌شود.
مثال برای هاست‌های تخصصی
همین محاسبه برای دسته‌های دیگر هم صادق است. چند نمونه:
تست بار فروشگاه ووکامرس پیش از یک حراج: ۴۸ ساعت × ۱٬۳۸۰ تومان = ۶۶٬۲۴۰ تومان، در برابر ۹۹۰٬۰۰۰ تومان برای یک ماه کامل.
پروژه‌ی درسی پایتون یا نود جی‌اس برای یک هفته: ۱۶۸ ساعت × ۴۲۰ تومان = ۷۰٬۵۶۰ تومان.
نمایش دموی پروژه‌ی لاراول به کارفرما در دو روز: ۴۸ ساعت × ۴۹۰ تومان = ۲۳٬۵۲۰ تومان.
در هر سه مثال، هزینه کسری از قیمت یک ماه کامل است؛ چون سرویس فقط به اندازه‌ی نیاز روشن بوده است.
نقطه‌ی سربه‌سر: کی هاست ماهانه به‌صرفه‌تر است؟
در همه‌ی دسته‌ها، نقطه‌ی سربه‌سر حدود ۷۱۰ ساعت در ماه است؛ یعنی تقریباً ۲۹ روز و ۱۴ ساعت. یک ماه ۳۰ روزه ۷۲۰ ساعت و یک ماه ۳۱ روزه ۷۴۴ ساعت دارد. نتیجه:
اگر سرویس را کمتر از حدود ۲۹ روز در ماه لازم دارید، پرداخت ساعتی ارزان‌تر است.
اگر سایت قرار است همیشه روشن بماند، مثل سایت اصلی شرکت یا فروشگاه فعال، پلن ماهانه یا سالانه‌ی هاست انتخاب درست‌تری است.
چند نکته برای کنترل هزینه
کیف پول را به اندازه‌ی مدتی که لازم دارید شارژ کنید و پیش از پایان موجودی، وضعیت آن را بررسی کنید.
وقتی کارتان تمام شد، سرویس را غیرفعال کنید؛ ساعت‌های بی‌استفاده هم هزینه دارند.
پیش از غیرفعال کردن، از فایل‌ها و پایگاه داده نسخه‌ی پشتیبان بگیرید تا اگر دوباره لازم شد، سریع بازگردانید.
اگر می‌بینید سرویس ماه به ماه بیش از ۷۰۰ ساعت روشن است، به پلن ماهانه منتقل شوید.
یک قاعده‌ی سرانگشتی: پرداخت ساعتی برای کارهای موقت و متغیر است و هاست ماهانه برای سایت‌های دائمی. اگر پروژه‌ای با پلن ساعتی شروع شد و ماندگار شد، انتقال به پلن ماهانه منطقی است.
چه کسانی از پرداخت ساعتی بیشترین سود را می‌برند؟
توسعه‌دهنده‌ها و طراحان سایت
برای ساخت نمونه‌ی اولیه، نمایش دموی پروژه به مشتری یا تست نسخه‌ی جدید یک سایت، پلن ساعتی محیطی واقعی با هزینه‌ی چند هزار تومانی فراهم می‌کند. پس از تأیید مشتری، سرویس غیرفعال می‌شود.
محیط استیجینگ وردپرس و ووکامرس
به‌روزرسانی قالب یا افزونه روی سایت اصلی ریسک دارد. یک کپی از سایت روی هاست وردپرس ساعتی، امکان تست بی‌خطر را برای چند ساعت یا چند روز می‌دهد. برای فروشگاه‌هایی که هزینه‌ی خطا بالاست، این کار ارزان‌ترین بیمه است؛ نکات انتخاب زیرساخت فروشگاه را در راهنمای طراحی سایت فروشگاهی آورده‌ایم.
کمپین‌ها و رویدادهای کوتاه‌مدت
صفحه‌ی ثبت‌نام یک رویداد، صفحه‌ی فرود یک کمپین یا سایت یک جشنواره که فقط چند هفته لازم است.
آموزش و یادگیری
دانشجو یا کسی که تازه کار با کنترل پنل، پایگاه داده یا استقرار پروژه‌ی لاراول و پایتون را یاد می‌گیرد، می‌تواند با هزینه‌ی بسیار کم روی هاست واقعی تمرین کند. اگر می‌خواهید بدانید یک سایت از چه اجزایی ساخته می‌شود، سایت چیست و چطور کار می‌کند را بخوانید.
تست پیش از خرید بلندمدت
به‌جای اعتماد به ادعای سرعت، سایت خودتان را چند ساعت روی پلن ساعتی اجرا و سرعت و پایداری را اندازه بگیرید، بعد تصمیم بگیرید.
هاست ساعتی ایران یا آلمان؟
هر دو لوکیشن با همان قیمت‌ها در دسترس است. انتخاب به مخاطب و نیاز پروژه بستگی دارد:
ایران: برای سایت‌هایی که مخاطبشان داخل کشور است، به درگاه پرداخت داخلی وصل می‌شوند یا باید در زمان اختلال اینترنت بین‌الملل هم در دسترس بمانند.
آلمان: برای پروژه‌هایی که به سرویس‌های بین‌المللی (مثل APIهای خارجی، مخازن کد یا ربات‌های پیام‌رسان‌های خارجی) دسترسی پایدار می‌خواهند یا مخاطب خارج از ایران دارند.
یک کاربرد جالب، استفاده‌ی همزمان از هر دو لوکیشن است. مثلاً اگر می‌خواهید بدانید سایتتان برای کاربر داخلی از کدام لوکیشن سریع‌تر باز می‌شود، می‌توانید برای چند ساعت یک نسخه را روی سرور ایران و یک نسخه را روی سرور آلمان اجرا کنید، سرعت هر دو را از چند شهر اندازه بگیرید و بعد برای پلن بلندمدت تصمیم بگیرید. هزینه‌ی چنین آزمایشی با پرداخت ساعتی معمولاً از چند ده هزار تومان بیشتر نمی‌شود. اگر پروژه‌تان یک ربات پیام‌رسان است، لوکیشن را بر اساس دسترسی پیام‌رسان انتخاب کنید؛ ربات تلگرام به سرور خارج از ایران نیاز دارد که در مقاله‌ی راه‌اندازی ربات تلگرام روی هاست توضیح داده‌ایم.
هاست ساعتی، سرور ابری ساعتی یا سرور مجازی؟
این نوع هاست برای سایت‌ها و برنامه‌های تحت وب است که روی محیط آماده‌ی کنترل پنل اجرا می‌شوند. اگر به دسترسی کامل به سیستم‌عامل، نصب نرم‌افزار دلخواه، داکر یا منابع اختصاصی نیاز دارید، باید سراغ سرور مجازی ایران یا سرور مجازی اروپا بروید. هاست ساعتی مدیریت سرور را از دوش شما برمی‌دارد و سرور مجازی آزادی عمل کامل می‌دهد، به همراه مسئولیت کامل امنیت و نگهداری.
هاست ساعتی آریا گستران با کنترل پنل دایرکت‌ادمین، از ۲۸۰ تومان در ساعت و در دو لوکیشن ایران و آلمان در دسترس است؛ پلن‌ها را در صفحه‌ی خرید هاست ساعتی ببینید.
سؤالات متداول
هاست ساعتی چیست و چه فرقی با هاست معمولی دارد؟
از نظر امکانات همان هاست اشتراکی است؛ تفاوت در نحوه‌ی پرداخت است. در این مدل به ازای هر ساعت روشن بودن سرویس پول می‌دهید، نه یک مبلغ ثابت ماهانه یا سالانه.
اگر سرویس را غیرفعال کنم، باز هم هزینه کسر می‌شود؟
در سرویس ساعتی آریا گستران، هزینه فقط برای ساعت‌هایی که سرویس روشن است از کیف پول کسر می‌شود و پس از غیرفعال کردن، کسر هزینه متوقف می‌شود. در سرویس‌های دیگر این قاعده را حتماً بپرسید، چون بعضی ارائه‌دهندگان سرور خاموش را هم محاسبه می‌کنند.
هاست ساعتی برای سایت اصلی شرکت مناسب است؟
اگر سایت قرار است شبانه‌روز و همیشگی روشن باشد، نه. حدود ۷۱۰ ساعت در ماه نقطه‌ی سربه‌سر است و بعد از آن پلن ماهانه ارزان‌تر تمام می‌شود.
می‌توانم بعداً پلن ساعتی را به ماهانه تبدیل کنم؟
پروژه‌ای که روی پلن ساعتی ماندگار شد، به پلن ماهانه منتقل می‌شود. برای جزئیات و نحوه‌ی انتقال با پشتیبانی هماهنگ کنید.
آیا پلن ساعتی وردپرس از پلن ماهانه کندتر است؟
نه. نوع پرداخت روی منابع و سرعت اثری ندارد؛ منابع به پلنی بستگی دارد که انتخاب می‌کنید.
حداقل زمان استفاده از سرویس ساعتی چقدر است؟
هزینه به ازای ساعت محاسبه می‌شود، پس حتی برای چند ساعت تست هم قابل استفاده است. پیش از شروع، موجودی کیف پول را به اندازه‌ی مدت مورد نیازتان شارژ کنید.
